تصویر سه بعدی چیست ؟

فلان فیلم سه بعدی اکران شد ، کنسول بازی سه بعدی در راه است، فلان انیمیشن سه بعدی فروش میلیاردی کرد  ویا جام جهانی را سه بعدی ببینید و .... .چند سالی است که جملات زیادی در مورد فناوری های سه بعدی می شنویم ،جملات بالا نمونه هایی از این موارد هستند، که کمابیش در جایی خوانده ایم و یا حداقل به گوشمان رسید،ر این مقاله قصد دارم به طور ساده با تکنولوژی های سه بعدی آشنا شویم.

مغز انسان با دريافت دو تصوير از دو چشم و تلفيق آنها در يكديگر، تصويري بعد دار و داراي عمق مي‌سازد. بر همين اساس و به طور معمول در توليد فيلمهاي سه بعدي از دوربيني با دو لنز شيئي (يا بنا به اصطلاح فرانسوي رايج در سينما Objectif كه معادل واژه انگليسي Objective است) استفاده مي‌شود كه هر كدام يك صحنه واحد از زاويه‌اي بسيار نزديك به ديگري، فيلمبرداري مي‌كند كه فاصله آنها از هم به اندازه فاصله دو چشم از يكديگر است.زمستان سال 1952 زماني بود كه نخستين فيلم هاي بعد دار نظير The Lions of Zulu در هاليوود ساخته و در دوسالن پر از تماشاچي كمپاني پارامونت در حالي كه عينكهاي Polarizante به چشم داشتند، به اكران درآمد. يكسال بعد اين تكنيك طرفداران بسياري يافت و بر تعداد چنين روش‌هايي براي ساخت فيلم افزوده شد. اكنون پس از سالها اينطور به نظر مي‌رسد كه به كارگيري تكنيك هاي ساخت فيلم سه بعدي دوباره مدنظر قرار گرفته و دوره جديد براي توسعه چنين سرگرمي‌هايي درراه است. ناگفته نماند كه براي پخش يك فيلم سه‌بعدي، سالني با پروژكتور مخصوص و يك سرور كه نسخه ديجيتالي فيلم روي آن قرار مي‌گيرد، نياز است.

راي تماشاي فيلمهاي سه بعدي عينكهاي خاصي لازم است كه به سه دسته كلي تقسيم مي‌شوند:
1- عينكهاي Xpand با واژه فرانسوي Actif يا همان Active انگليسي (به معناي فعال) نيز شناخته مي‌شوند. دليل اين نامگذاري وجود شاترهاي فعال در اين عينك است كه به طور متناوب و با سرعت بالا، مقابل هر يك از دو چشم، بسته و باز مي‌شوند. با استفاده از يك صادركننده مادون قرمز كه هماهنگ با تايم كد فيلم است و در نزديكي پروژكتور قرار دارد، با انعكاس اطلاعات به عينك احساس ديدن عمق به وجود مي‌آيد. ريتم اين عمل 144 بار در ثانيه يا 144 هرتز معادل سرعت تجزيه و تشخيص مغز است و معمولا براي اينكه تمام زوايا در بر گرفته شوند از دو صادركننده مادون قرمز در سالن استفاده مي‌‌شود، اما استثنا هم وجود دارد و براي مثال در فستيوال كن (Festival de Cannes) هنگام نمايش انيميشن UP از 30 صادركننده مادون قرمز استفاده شده بود.
وجود نوعي گيرنده مادون قرمز در مركز اين عينك، يك نمايشگر كريستال مايع LCD با وضوح 1080×1920 همراه با يك فيبر مدار چاپي (PCB) عواملي هستند كه گاهي موجب بروز اشكال در عينكهاي Xpand مي‌شوند، ضمناَ اين عينك‌ها فقط يكبار قابل مصرف بوده و تماشاچي نمي‌تواند مجددا آنها را به كار گيرد.
2- اين گروه به Real D يا به اصطلاح فرانسوي Passif معادل لغت انگليسي Passive (به معناي غير فعال) معروفند. اساس كار اين عينك ها براصل قطبي كردن يا Polarization نور استواراست و بنابراين تماشاچي مي‌تواند آنها را چندين بار به كارگرفته و پس از پايان فيلم عينك را براي خود نگاه‌دارد. شيشه‌هاي عينك Real D نورهاي ساطع شده از پرده را در جهت مخالف يكديگر پلاريزه كرده و بدين ترتيب يك چشم، نور قطبي عمودي و ديگري نور قطبي افقي را مي‌بيند البته پروژكتور مورد استفاده در اين تكنولوژي، براي از بين بردن پرش در تصاوير، هر فريم را سه بار پخش مي‌كند.
3- نام Dolby 3D از اسم كمپاني معتبر «دالبي» به عنوان ابداع كننده اين عينك‌ها گرفته شده است. در اين تكنيك‌ با نصب يك فيلتر ويژه چرخان در پروژكتور مخصوص نمايش، طول موج‌ها دسته بندي شده و به صورت سه نور قابل ديدن براي انسان شامل سرخ، آبي و سبز به پرده مي‌رسند. با چندتايي شدن طول موجهاي ارسالي، عينك Dolby 3D موجب مي‌شود تا هر چشم تنها طول موج خاصي از هر رنگ را ببيند كه به اين ترتيب تصاوير عمق يافته و سه بعدي ديده مي‌شوند. عينكهاي مربوط به فناوري مورد بحث كه به wavelength multiplex visualization با معناي «تجسم مركب طول موج» معروف است، اطلاعات بصري دريافت شده را از يكديگر تفكيك كرده و تصاوير هر چشم را مشخص مي‌كند. اين عينك‌ها داراي قيمتي چند برابر عينكهاي Real D هستند اما مي توان آنها را چندبار مورد مصرف قرار داد.

تاثیر فناوری سه بعدی برصنعت الکترونیک و فیلم سازی

پس از نمایش فیلم Avatar  که به عنوان شاهکار هنر سه بعدی جهان به حساب می آید، بسیاری ازشرکت های کوچک و بزرگ در محصولات خود تغییرچشمگیری داده اند و به استفاده از فناوری سهبعدی علاقه مند شده اند به طوری که برای پیشی گرفتن از رقیبان خود سعی در ایجاد محصولات باکیفیت تر و ارزان تر  و سریع تر دارند ،که این تحول  صنعت فیلم ، سخت افزار بویژه کارتهای گرافیک سه بعدی ،نمایشگرهای سه بعدی ،دوربین های فیلم برداری سه بعدی ، عینک های سه بعدی و بسیاری از تجهیزات سه بعدی را شامل می شود.در سینمای هالیوود این تحول به خوبی به چشم می خورد ،که از جمله آن موارد می توان به انیمیشن up  در سال 2009 به کارگردانی Pete Docter و Bob Peterson   ، فیلمAvatar  در سال 2009 به کارگردانی James Cameron که همانطور که گفته شد این فیلم به عنوان شاهکار هنر سه بعدی جهان به حساب می آید .پس از آن فیلم های دیگری نظیر Alice in Wonderland در سال 2010 ، Step Upدر سال 2010 ساخته شدند .ساخت چنین فیلم های نیازبه دوربین هایی دارد که بتوانند همزمان از دو جهت فیلم برداری کنند .در ساخت چنین دوربین هایی گام های بزرگی برداشته شده تا جایی که دوربین های سه بعدی در ابعاد ، قیمت و کیفیت متفاوت از نوع خانگی گرفته تا دوربین های بزرگ فیلم سازی ساخته شده است . بعد از ساخت فیلم سه بعدی با چنین دوربین هایی برای نمایش آن احتیاج به تجهیزات و نمایشگر ها و عینک های مخصوص است.به همین دلیل شرکت های بزرگی همچونPanasonic  و sumsung  دراین زمینه دست به تولید نمایشگر های خانگیHD  که درواقع اساس کار آن همان نمایشگرهای LED  با تفاوت اندک است ،زده اند .در این نمایشگر ها برای نمایش سه بعدی از روش active-shutter  استفاده می شود که آن را توضیح دادم .ساخت چنین فیلم ها و تجهیزات نمایش سه بعدی ، شاید چیز خیلی جدیدی نباشد و از ابتدای ظهور چنین فناوری سه بعدی شاهد افزایش این گونه پیشرفت ها بوده ایم ، اما می توان گفت بزرگترین تاثیرفناوری سه بعدی بر صنعت بازی سازی بوده است و شاید بتوان گفت هم اکنون انقلاب بزرگی چه در بازی های سه بعدی و چه در کنسول های بازی  در حال رخ دادن است ، به طوری که شرکت های همچون   sony   بر روی کنسول خود یعنی play station 3 ، Microsoft  برروی xbox360 و Nintendo بر روی Wii  درحال ایجاد تغییرات وسیعی در زمینه سه بعدی هستند .به طور مثال Nintendo  کنسول ارائه داده است که بدون احتیاج به عینک می توان بازی را سه بعدی دید .در زمینه بازی های کامپیوتری ، برای ایجاد و نمایش بازی های سه بعدی احتیاج به کارت گرافیک مخصوص سه بعدی نیز هست که شرک Nvidia نمونه ای از این کارت های گرافیکی را عرضه کرده است .همچنین برای نمایش احتیاج به مانیتور های است که با سرعت 120 hz  تصاویر را رندر کند ، که سرعت نسبتاٌ بالایی است .در مجموع اگر قصد بازی کردن سه بعدی را در این زمان دارید ، هزینه نسبتاٌ بالایی را باید بپردازید ، چون احتیاج به یک مانیتور نمایش سه بعدی که در حدود 500$ تا 800 $ ،کارت گرافیک سه بعدی در حدود 150$ تا 300$ و یک عینک در حدود 200$ دارید. (البته این قیمت ها در ایران به طور چشمگیری تغییر می کند )،پس فعلاٌ از فکر بازی سه بعدی بیرون بیایید .

هزینه ساخت و نمایش فیلم سه بعدی

 

به جرأت می‌توان گفت تهیه مقدمات و ساخت یک فیلم سه بعدی حدود ده در صد بیشتر از یک فیلم عادی (دوبعدی) هزینه در پی داشته و برای نمایش آن به وسایل بسیار گران قیمتی نیاز است. آمارها نشان می‌دهند مجهز کردن هر سالن سینما برای بوجود آوردن امکان پخش فیلم‌های سه بعدی فراتر از هفتاد هزار یورو (کمی بیش از صد هزار دلار) نیاز است و این هزینه پروژکتور، سرویس دهنده (Server) و مسائل اکران را شامل می‌شود. البته عینک هم بسته به آن که توسط سینما خریداری شده و یا اجاره گردد، هزینه خاص خود را دارد که باید برای تمیز کردن عینکهای Xpand و Dolby 3D بعد ازهر بار استفاده و امکان شکستن یا گاهی ربودن آنها را نیز در نظر گرفت و برای آنها هم بودجه‌ای اختصاص داد اما فراموش نکنیم که تمام این مبالغ را در نهایت تماشاگر متقبل می‌گردد.

 

 

 

تنها با یک تماس مشکلات رایانه ای خود را حل کنید . کافیست یکبار امتحان کنید . !

 اف یک پاسخگوی همیشه بیدار برای مشکلات رایانه ای شما

شماره تماس 9099071112  و  9099071113 از سراسر کشور و تماس از تهران با شماره 9092305213

وب سایت مرکز اف یک

 

تنها با یک تماس مشکلات رایانه ای خود را حل کنید ! به همین راحتی !

 

مطالب مرتبط :
  1. مشاهده صفحات وب به صورت سه‌‌بعدی در مرورگر فایرفاکس
  2. plug-ins چیست ؟
  3. اسکن سریع با اسکنر سه بعدی Dai Nippon
  4. تولید انبوه نسل بعدی پردازنده های موبایل ۲۲ نانومتری اینتل از سال آینده
  5. آموزش تصویری کار با آنتی ویروس Avast

پاسخ